ចំងល់ ជីវិត ឬ សំណល់ ជីវិត ?

សាសនាមានកំណើត តាំងពីអង្កាល់មក?

តាមពួកប្រវត្តិវិទូ សកលលោក, ផែនដីកើតមកតាំងពី ៤.៥៤ កោដិឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែមានជីវិត ទាំងឡាយ រស់រាន លើផែនដី បានចំនួន ១ កោដិឆ្នាំ ប៉ុណ្ណោះ, រីឯជីវិតមនុស្សលើផែនដី ទើបតែកើតមាន បានចំនួន ប្រហែល ពីររយពាន់ (២០០០០០) ឆ្នាំ តាមភស្តុតាងស្រាវជ្រាវ ដែលពួកប្រវត្តិវិទូ បានរកឃើញ មនុស្សដើមដំបូង នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ (ច្រើនទៀត…)

(កំណាព្យកំសាន្តអារម្មណ៍ តាមលំនាំរឿងបរទេស បើតែងជាចំរៀង ប្រហែលជា ពិរោះ)

កូន៖ ម៉ាក់អើយៗម៉ាក់ កូនតូចចិត្តណាស់ ម៉ាក់ដឹងហើយនៅ ប៉ានាំកូនទៅ

ក្រុងកំពង់សោម ទៅដល់កោះរ៉ុង កូនក្មេងច្រើនណាស់ មានទាំងមនុស្សចាស់

មកទទួលប៉ា។ (ច្រើនទៀត…)

កាល ១០ ឆ្នាំមុន (ក្រោយរដ្ឋប្រហារ ថ្ងៃ ៥-៦ កក្កដា ១៩៩៧ រៀបចំដោយហ៊ុន សែន), ប៉ាម៉ាក់ខ្ញុំ បាននិទានប្រាប់ខ្ញុំថា កាលសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ (សម័យលន់ នល់ ១៩៧០- ១៩៧៥) គាត់បានដឹងពីពុទ្ធទំនាយ ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ លើក្រដាសចែកគ្នាកត់, រីឯ ក្រដាសនោះ ជាអក្សរដៃរៀបរាប់ដំបូងថា បានមកពីមួយផ្លែដូង បណ្តែតលើទន្លេ ដោយ អ្នកសច្ចាំងនៅឯណាណោះ មិនដឹងទេ។ អត្ថន័យនៃក្រដាសនោះថា នឹងមានកើតកល្យុគ សង្គ្រាម នៅប្រទេសខ្មែរ, នឹងមានផ្ទះឥតមនុស្សនៅ មានផ្លូវឥតមនុស្សដើរ… ឃ្លោកលិច អំបែងអណ្តែត ចឹងទៅ។ ឃើញថា ក្រដាសដែលជាពុទ្ធទំនាយនោះ ពិតជាប៉ិនទស្សទាយ និងត្រូវមែន ព្រោះក្រោយមក មានពួកកុំមុយនិស្តយៀកកុង/យួនខាងជើង វាយចូល ប្រទេសខ្មែរ នៅឆ្នាំ ១៩៧០-១៩៧៥ ដោយសំលាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ គ្មានត្រាប្រណី ទាំងកូនក្មេងក្នុងអង្រឹង ក៏ពួកវាមិនទុក, ចូលដល់សម័យប៉ុលពត ១៩៧៥-១៩៧៩, ដល់ សម័យយួនកាន់កាប់ប្រទេសខ្មែរ ១៩៧៩-១៩៩០ ក៏សំលាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមិនតិច ដោយចោទប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងនោះថា ជាទាហានប៉ុលពត ជាទាហានសេរីកា ឬ ត្រូវ កែនទៅចលនា “ ក៥” កាប់ឆ្ការព្រៃ លើចំការមីន ជាដើម។ (ច្រើនទៀត…)

ថ្ងៃមួយ បុណ្យដាក់បិណ្ឌភ្ជុំ ខ្ញុំបានជូនយាយខ្ញុំ ចូលព្រះវិហារវត្ត ក៏អង្គុយស្តាប់លោក ទេសនា (មិនដឹងត្រង់វគ្គណាទេ ប៉ុន្តែ ឮទេសនាថា មនុស្សដែលមានបាបច្រើនពេក ត្រូវ ឆ្លងកាត់ ៥០ ជាតិ ហើយ មួយជាតិៗ កើតមកហូរហែរ ជាស្អីៗ មិនដឹងទេ… គួរអោយព្រឺ ខ្លួន មិនទាំងហ៊ានមើលគំនូរលើជញ្ជាំងព្រះវិហារផង។ ដល់ចប់ ចេញពីព្រះវិហារវត្ត ដូច ស្រឡះមុខមាត់ ប៉ុន្តែពេលដើរមកផ្ទះ មិនហ៊ានដើរមើលលើ ឬ ដើរមើលត្រង់ទេ ព្រោះខ្លាច ជាន់សត្វតូចតាច ឬស្រមោចសង្អារវារលើផ្លូវ វាបាប។ ចូលដល់ផ្ទះ ទើបឃើញអារម្មណ៍ធូរ ស្បើយខ្លះ ប៉ុន្តែទំរាំធូរស្បើយស្រួលបួល ទាល់តែ ២ ថ្ងៃក្រោយ។ និយាយត្រង់ មិនដែល ទៅវត្តស្តាប់ទេសនាទេ មានតែទៅលេង ឬ ទៅញ៉ាំម្ហូបវត្ត តែប៉ុណ្ណោះ។ តាំងពីនោះមក បើមានចាស់ទុំបបួលទៅជាមួយគាត់ ចូលស្តាប់លោកទេសនា ខ្ញុំបៃបៃ (bye bye) ឆ្លើយថា មិងចង់ស្តាប់ទេសនាទេ (ព្រោះខ្ញុំអាយុមិនទាន់ ពេញវ័យផង ទៅធ្វើដូចចាស់ទុំអាយុ ៦០ ៧០ មេចទៅកើត) ប៉ុន្តែភ្ជុំបិណ្ឌរាល់ឆ្នាំ ខ្ញុំតែងតែទៅដាក់មិនដែលខាន ចង្ហាន់ ដើម្បីឧទ្ទិស ដល់វិញ្ញាណខន្ធ អ្នកដែលបានលាចាកលោកនេះ ព្រោះគ្មានវិធីណាទៀត អាចឧទ្ទិសបាន ដល់វិញ្ញាណខន្ធអ្នកទាំងនោះ។ (ច្រើនទៀត…)